دستورات اصلی برای کار با سرور Linux VPS
3 мин. чтения
🔄 راهاندازی مجدد و خاموش کردن سرور #
sudo reboot — راهاندازی مجدد سرور
sudo shutdown -h now — خاموش کردن فوری سرور
sudo shutdown -r +5 — راهاندازی مجدد پس از ۵ دقیقه
sudo poweroff — خاموش کردن سرور
📂 ناوبری در سیستم فایل #
pwd — نمایش مسیر دایرکتوری فعلی
ls — نمایش فایلها و پوشههای دایرکتوری فعلی
ls -la — نمایش تمام فایلها از جمله فایلهای مخفی با جزئیات
cd /مسیر/پوشه — رفتن به دایرکتوری مشخص شده
cd .. — برگشت به یک سطح بالاتر
cd ~ یا cd — رفتن به دایرکتوری خانگی کاربر
🗂️ کار با فایلها و پوشهها #
cp منبع مقصد — کپی کردن فایل یا پوشه
mv منبع مقصد — انتقال یا تغییر نام فایل/پوشه
rm فایل — حذف فایل
rm -r پوشه — حذف پوشه به صورت بازگشتی
mkdir نام_پوشه — ساخت پوشه جدید
touch نام_فایل — ساخت فایل خالی
cat فایل — نمایش محتوای فایل در ترمینال
nano فایل — باز کردن فایل در ویرایشگر متن nano
⚙️ مدیریت فرایندها و سرویسها #
🧠 مشاهده و مدیریت فرایندها: #
top — نمایش فرایندهای فعال به صورت زنده
htop — نسخه پیشرفتهتر top (اگر نصب شده باشد)
ps aux — لیست تمام فرایندها با جزئیات
kill PID — خاتمه دادن به فرایند با شناسه PID
kill -9 PID — خاتمه اجباری فرایند
🔧 مدیریت سرویسهای systemd: #
sudo systemctl start نام_سرویس — راهاندازی سرویس
sudo systemctl stop نام_سرویس — توقف سرویس
sudo systemctl restart نام_سرویس — راهاندازی مجدد سرویس
sudo systemctl status نام_سرویس — بررسی وضعیت سرویس
sudo systemctl enable نام_سرویس — فعال کردن اجرای خودکار سرویس هنگام بوت
sudo systemctl disable نام_سرویس — غیرفعال کردن اجرای خودکار سرویس
sudo journalctl -u نام_سرویس — مشاهده لاگهای سرویس
sudo journalctl -u نام_سرویس -f — مشاهده زنده لاگهای سرویس
💾 اطلاعات دیسک و حافظه #
df -h — نمایش فضای استفاده شده دیسک به صورت خوانا
du -sh /مسیر/پوشه — نمایش اندازه پوشه مشخص شده
free -h — نمایش میزان استفاده از حافظه رم
vmstat — نمایش آمار حافظه و فرایندها
🌐 شبکه و اتصالات #
ip a — نمایش تمام اینترفیسهای شبکه
ping google.com — بررسی دسترسی به سایت
netstat -tulnp — نمایش تمام پورتها و فرایندهای در حال شنود
ss -tulw — جایگزین مدرن netstat
curl ifconfig.me — نمایش آدرس IP بیرونی سرور
ssh کاربر@آیپی — اتصال به سرور دیگر از طریق SSH
👥 مدیریت کاربران #
whoami — نمایش کاربر فعلی
adduser نام_کاربر — ساخت کاربر جدید
passwd نام_کاربر — تغییر رمز کاربر
usermod -aG sudo نام_کاربر — اضافه کردن کاربر به گروه sudo
deluser نام_کاربر — حذف کاربر
📦 مدیریت بستهها (Debian/Ubuntu) #
sudo apt update — بهروزرسانی لیست بستهها
sudo apt upgrade — بهروزرسانی بستههای نصب شده
sudo apt install نام_بسته — نصب بسته
sudo apt remove نام_بسته — حذف بسته
sudo apt autoremove — حذف بستههای بلااستفاده
🛠️ دستورات مفید اضافی #
history — نمایش تاریخچه دستورات
clear — پاک کردن صفحه ترمینال
who — نمایش کاربران حاضر در سیستم
uptime — نمایش مدت زمان روشن بودن سرور
date — نمایش تاریخ و ساعت فعلی
chmod +x فایل — اجرایی کردن فایل
scp فایل user@host:/مسیر/ — کپی فایل به سرور راه دور
🔒 نکات امنیتی #
- هرگز بدون نیاز دستورات را به صورت
rootاجرا نکنید. ازsudoاستفاده کنید. - سیستم و بستههای نصب شده را مرتب بهروزرسانی کنید.
- برای دسترسی به سرور از کلیدهای SSH به جای رمز عبور استفاده کنید.
- از دادههای مهم نسخه پشتیبان تهیه کنید.